Weduwen, hoe werkt dat?

Het moeilijkste tijdstip is ’s avonds tussen halfzeven en halfnegen als ze na het werk binnenkomt. Waarom zit hij hier niet de krant te lezen? Waar is haar heerlijke, lieve kok? (Evelyne)

 

‘We duwen ons door de hartenpijn heen van alleen wakker worden, het dagelijkse gemis van honderdduizend kleine dingen, van wat was en nooit meer terugkomt,’ hoorde ik van de twintig weduwen die ik sprak. Vijftien zijn er in het boek gekomen. Hun verhalen over wat hun overkwam en hoe ze daarmee omgingen, zijn niet rechtlijnig. Hun gevoel bewandelt kronkelwegen. Hun rouw kan zich een tijdje rustig houden om zich vervolgens zonder pardon weer op de voorgrond te dringen. Niet één keer, niet honderd keer, maar telkens opnieuw banen ze zich een weg naar een nieuwe stabiele situatie waarin ze weer van het leven kunnen genieten en geluk kunnen ervaren.

‘Ik ben ook wel eens de straat over gestoken als ik iemand zag aankomen die in de rouw was. Niet uit angst voor dat het mij ook zou kunnen overkomen, maar uit verlegenheid, onhandigheid: wat moet ik zeggen? Hoe moet ik doen?’ – Marjoleine de Vos, column NRC augustus 2020
           Bestel hier

De weduwen vullen elkaar aan en spreken elkaar van tijd tot tijd tegen, omdat niet iedereen hetzelfde op dezelfde manier beleeft. Bovendien zitten ze in verschillende fasen van het omgaan met het verlies. Bij de een was het overlijden meer dan twintig jaar geleden, bij de ander iets meer dan een jaar en bij de rest ergens daartussenin.

Niemand kan het grote verdriet wegnemen. Desondanks helpt het wel als mensen er zijn en luisteren. (Eugénie)

 

Het boek is ook bedoeld voor familie en vrienden van mensen die hun lief verloren of nog aan het verliezen zijn. Hoe kunnen we ze helpen? De weduwen geven daar aanwijzingen voor. ‘Blijf bellen,’ zeggen ze. ‘Blijf langskomen, blijf ons uitnodigen, ook als we in het begin maar een uurtje kunnen blijven.’ Hun rouw duurt langer dan we denken. De aanpassing naar leven in hun eentje is een bocht die langzaam wordt genomen. Dat wordt in de verhalen van de weduwen keer op keer duidelijk.

  • Ze hoeft haar neus maar buiten de deur te steken en ze ziet vaders met hun kinderen voetballen. Daar is de confrontatie weer met wat voor haar zoon niet is weggelegd.

    (Philippine)
  • Ook na tien jaar is het fijn als mensen laten weten dat ze aan je denken op de overlijdensdag die als een onherroepelijk keerpunt in je geheugen staat gegrift.

    (Pauline)
  • Dit is de eerste keer in haar leven dat ze echt op zichzelf is, en ze vindt het fantastisch. Ze geniet zó van haar vrijheid, van leven op haar eigen postzegel.

    (Marianne)
  • Ze heeft zichzelf aangeleerd om het thuis in haar eentje leuk te vinden en zich te verheugen op een avond alleen. Dat dit haar goed lukt had ze nooit gedacht.

    (Marijke)
  • Hij dacht dat ze snel weer iemand zou vinden, maar het is in de negen jaar dat ze nu alleen woont nog niet gebeurd. In het begin was ze natuurlijk niet alleen. Ze woonde samen met het verdriet.

    (Marieke)
  • Zelden in het leven is ze zo getest, maar blijkbaar had ze de kracht om de ene dag haar moeder te begraven en de volgende door te gaan met het ziekteproces van haar man.

    (Claire)

© 2017 Lisette Schuitemaker. All Rights Reserved.

ItalyGermanEnglish